انگشت شست کج

این عارضه نوعی اختلال در وضعیت طبیعی انگشت شست پا می‌باشد که در آن:

  • انگشت پا از بند اول خود به خارج متمایل شده و به انگشت دوم پا نزدیک می‌شود.
  • انگشت شست، انگشت دوم را تحت فشار قرار داده و گاه در زیر یا روی آن قرار می‌گیرد.
  • استخوان درشت‌نی با پیچش داخلی همراه است.

در هنگام راه رفتن، انگشت شست پا نقش آخرین محور انتقال نیرو را بر عهده دارد، در هنگاه ایستادن نیز، یکی از نقاط سه گانه اتکا و تحمل وزن انسان اولین مفصل کف پایی-بند انگشتی شست است. در وضعیت طبیعی محور استخوان بند اول شست نسبت به محور استخوان اول کف پایی با زاویه حدود ۷ درجه تمایل به خارج دارد. هنگامی که این زاویه بیش از ۱۰ درجه باشد، عارضه شست کج بروز می‌کند. همچنین زاویه میان استخوان اول و دوم کف‌پایی که در حالت طبیعی حدود ۹ درجه است در این حالت گاه به ۱۸ درجه می‌رسد. از علل این عارضه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • پوشیدن کفش‌های پنجه باریک و پاشنه بلند و جوراب‌های تنگ.
  • کف‌ پای صاف و پهن.
  • نداشتن انگشت دوم به دلیل صدمات.
  • عفونت‌های مفصل اولین استخوان کف‌پایی و بند شست پا.
  • کوتاهی عضلات نزدیک کننده شست پا.
  • فشار بیش از حد و حرکات تکراری بر روی مفصل، مانند حرکات بالرینها.

ملاحظات اصلاحی و درمانی

  • تقویت عضلات دور‌کننده شست پا.
  • کشش عضلات نزدیک‌کننده شست پا.
  • افزایش دامنه حرکتی و جنبش‌پذیری شست پا.
  • تقویت عضلات ریز کف‌پایی.
  • استفاده از لایه بین‌انگشتی میان انگشت شست پا و انگشت دوم.
  • پرهیز از پوشیدن کفش‌های پنجه باریک، پاشنه بلند و کفش و جوراب تنگ.
  • کاهش وزن.

نمونه تمرین های کششی

  • در وضعیت نشسته، با گرفتن شست پا، آن را به طرف داخل بدن کشش دهید.
  • در وضعیت نشسته، شیئی را روی انگشت شست و انگشت دوم گذاشته و با فشار مفصل بندانگشتی در کشش ناحیه خارجی شست بکوشید.
  • در وضعیت نشسته، دو انگشت شست را روی یکدیگر قرار داده و بدون مقاومت هر یک از آن دو انگشت را از یکدیگر دور کنید.
  • در وضعیت ایستاده، پشت شست را روی زمین گذاشته و آن را با قدرت در حداکثر دامنه‌ حرکتی خم کنید.

نمونه تمرین های تقویتی

  • در وضعیت نشسته، با استفاده از فشار انگشت دست به جانب داخل شست، با ایجاد مقاومت از دور شدن انگشت شست از سایر انگشتان جلوگیری کنید.
  • در وضعیت نشسته به حالت قبل، لبه داخلی پاها و شست‌ها را به هم تکیه داده و بکوشید شست‌ها را از یکدیگر دور کنید.
  • در وضعیت نشسته، یک تکه پلاستیک ارتجاعی مانند کِش به انگشت شست بسته، سر آن را از ناحیه خارجی شست در دست گرفته، آنگاه شست را از دیگر انگشتان دور کنید.
  • در وضعیت ایستاده، شیئی را از روی زمین با کمک انگشت شست بردارید.
  • تمام تمریناتی را که برای تقویت عضلات کف‌پایی در عارضه کف‌پای‌ صاف و تحرک مفاصل انگشتان بیان شده را نیز برای این عارضه می‌توان به‌کار برد.